Kira Sözleşmelerinde Aidat ve Ortak Giderler Kime Aittir? Kapsamlı Rehber - 20.11.2026

Kira Sözleşmelerinde Aidat ve Ortak Giderler Kime Aittir? Kapsamlı Rehber

Kira sözleşmesine “aidat kiracıya aittir” yazılması, malikin site veya apartman yönetimine karşı olan hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yönetim, kiracı ödeme yapmazsa borcu malikten tahsil edebilir; malik de ödediği tutarı kiracıdan talep eder. Tersine, yönetim kiracıdan malike ait bir gideri tahsil ederse kiracı bu tutarı malikten isteyebilir veya kira bedelinden düşebilir.

1. Temel Kavramlar ve Yasal Çerçeve

  • Ortak Gider: Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) m. 20 uyarınca ana taşınmazın ortak yerlerinin korunması, bakımı, işletilmesi ve güçlendirilmesi için yapılan ve asli borçlusu kat maliki olan harcamalardır. Aralarında başka türlü bir anlaşma yoksa kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri eşit; sigorta, onarım, yönetici aylığı ve ortak tesis işletme giderleri ise arsa payı oranında paylaştırılır.
  • Yan Gider: Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 303 ve m. 341 uyarınca kiralananın fiili ve olağan kullanımıyla doğrudan ilgili olan, kiraya veren veya üçüncü kişinin sunduğu bir hizmetin karşılığını oluşturan ve kira bedelinden ayrı tutulan harcamalardır. Genel kural yan giderlere kiraya verenin katlanması olsa da (TBK m. 303), konut ve çatılı işyeri kiralarında ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderleri sözleşmede veya yerel adette aksi öngörülmemişse kiracıya aittir (TBK m. 341/1).
  • Müteselsil Sorumluluk (KMK m. 22): Bağımsız bölümü kullanan kiracı, ortak giderler ve gecikme tazminatı borcundan kat malikiyle birlikte müteselsilen sorumludur. Ancak kiracının yönetime karşı bu sorumluluğu ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır ve yönetime yaptığı ödeme kanun gereği kira borcundan düşülür. Yönetim alacağını malikten, kiracıdan veya ikisinden birlikte isteyebilir; malik aleyhine takip her zaman mümkündür.
  • Sözleşme Özgürlüğü ve Sınırları: Kullanma giderlerinin paylaşımı sözleşmeyle düzenlenebilir (TBK m. 341). Ancak konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya verenin kiralananı kullanıma elverişli tutma borcu kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m. 301). Bu nedenle yapısal onarım ve yenileme giderlerini kiracıya yükleyen genel ifadeli hükümler geçerlilik tartışmasına açıktır. Ayrıca kiracıdan kira dışında ek ödeme alınmasına ilişkin yasal yasaklar da dikkate alınmalıdır.

2. Giderlerin Paylaşımı: Kiracı ve Ev Sahibi Sorumluluğu

Sorumluluğu belirleyen temel ölçüt giderin niteliğidir; “aidat” adı altında toplanan her kalem kiracıya ait sayılmaz. Gider günlük kullanımdan ve ortak hizmetlerin sürdürülmesinden doğuyorsa kiracıya; binanın yapısını korumaya, yenilemeye veya değerini artırmaya yönelikse ev sahibine aittir.

Kiracının Sorumlu Olduğu Masraflar (Olağan Giderler ve Küçük Onarımlar)

Kira sözleşmesinde açık bir hüküm bulunmasa dahi kiracı, taşınmazı özenle kullanmak ve kendi kullanımı sırasında oluşan, profesyonel yardım gerektirmeyen küçük giderleri (TBK m. 317) ile olağan kullanma giderlerini karşılamakla yükümlüdür:

  • Temizlik, Kapıcı ve Güvenlik: Kapıcı maaşı, ortak alan temizliği ve güvenlik gibi ortak alanların kullanılabilirliğini doğrudan etkileyen düzenli hizmetler.
  • Asansör, Ortak Elektrik ve Su: Asansörün aylık periyodik bakımı, ortak alan aydınlatması, hidrofor ve ortak su giderleri.
  • Isınma ve Bireysel Abonelikler: Merkezi ısıtmalı binalarda yakıt gideri ve kazanın olağan bakımı; kullanım ölçümüne göre paylaştırılan sıcak su ve ısınma payı; elektrik, su, doğalgaz, internet faturaları ve bu aboneliklerin güvence bedelleri.
  • Ortak Alanların Olağan İşletmesi: Kiracının kullanma imkanına sahip olduğu bahçe (peyzaj) bakımı, sulama, havuz ve spor alanı gibi ortak tesislerin olağan işletme ve bakım giderleri.
  • Günlük Bakım ve Küçük Tamiratlar: Ortak alanlardaki ampul ve temizlik malzemesi gibi rutin harcamalar ile daire içindeki ampul değişimi, sifon zinciri tamiri, kapı gıcırtısının giderilmesi ve tıkanan giderlerin açılması gibi küçük onarımlar.

Dönem Sınırı: Kiracının bu giderlere katılımı yalnızca kiralananı kullandığı dönemle sınırlıdır. Kiracı, sözleşme başlamadan önceki dönemin birikmiş aidat borcundan ve sözleşme sona erip kiralananı teslim ettikten sonraki dönemin giderlerinden sorumlu tutulamaz.

Ev Sahibinin Sorumlu Olduğu Masraflar (Demirbaş ve Esaslı Onarımlar)

Kiraya veren, kiralananı sözleşme süresince amaçlanan kullanıma elverişli durumda bulundurmakla yükümlüdür (TBK m. 301). Mülkiyetten kaynaklanan ve taşınmazın değerini koruyan giderler malike aittir:

  • Büyük ve Esaslı Tamiratlar: Çatı akması ve yenilenmesi, dış cephe onarımı ve izolasyonu (mantolama), binanın ana su ve elektrik tesisatındaki çatlakların giderilmesi veya kapsamlı yenilenmesi, asansör motorunun değişimi veya asansörün tamamen yenilenmesi.
  • Değer Artırıcı ve Kalıcı Yatırımlar: Yeni asansör yapımı, otopark veya güvenlik sistemi kurulması, ortak alanların kapsamlı yenilenmesi, binaya yeni bir tesis eklenmesi gibi malike kalıcı ekonomik değer sağlayan harcamalar.
  • Demirbaş ve Yatırım Aidatları: Kat malikleri kurulunun yatırım, yenileme veya ihtiyat fonu adıyla topladığı ek ödemeler (bu ödemelerin niteliği kurul kararından ve işletme projesinden anlaşılır) ile kombinin ana kartının yanması, gömme rezervuar arızası veya eşyalı kiralamada buzdolabı motorunun bozulması gibi demirbaş arızaları.
  • Vergi ve Sigorta: Emlak vergisi, Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) ve varsa bina ortak alan sigortası gibi yükümlülükler (TBK m. 302). (Not: Taşınmazın kullanımından doğan bazı vergi ve benzeri ödemelerde taşınmazın niteliğine ve ilgili mevzuata ayrıca bakılmalıdır.)

3. Kiracının Kusuruyla Oluşan Zararlar ve Teslim Tutanağı

Masrafın ortaya çıkış nedeni sorumluluğun belirlenmesinde belirleyicidir. Taşınmazın yaşından, normal yıpranmasından veya olağan kullanımından kaynaklanan sorunlardan kiracı sorumlu tutulamaz. Ancak kiracının taşınmaza olağan kullanım sınırlarını aşacak şekilde ve kusurlu davranışı sonucunda zarar vermesi halinde, zararın giderilmesine ilişkin masraf kiracının sorumluluğundadır.

  • Teslim Tutanağının Önemi: İleride yaşanabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi için ev teslim edilirken taşınmazın mevcut durumunun, özellikle demirbaşların ve mevcut hasarların kayıt altına alınması büyük önem taşır.

4. Kira Sözleşmesinde Aidat Nasıl Düzenlenmelidir?

Aidat uyuşmazlıklarının büyük bölümü sözleşmedeki belirsizliklerden kaynaklanır. Sözleşme hazırlanırken şu dört unsur açıkça yazılmalıdır:

  1. Aidatın Kapsamı: Kiracının hangi giderlere katılacağı (olağan işletme giderleri, ısınma, personel vb.) ve hangi giderlerin malike ait kalacağı (yatırım, yenileme, demirbaş vb.) netleştirilmelidir.
  2. Kira Bedeline Dahil Olup Olmadığı: “Aidat dahil kira” ile “aidat ayrı” seçenekleri açıkça ayrılmalıdır. Aidat kira bedeline dahil edilmişse artışı da kira bedelinin artış kurallarına tabi olur; ayrıysa kiracı, yönetimin işletme projesiyle belirlediği güncel aidatı öder.
  3. Ödeme Yeri: Kiracının aidatı doğrudan site/apartman yönetimine mi yoksa malike mi ödeyeceği belirtilmelidir.
  4. Belge Hakkı: TBK m. 341/2 uyarınca giderlere katlanan taraf, istem üzerine bu giderleri ispat edici belgelerin bir örneğini diğer tarafa vermek zorundadır. Kiracı, yönetimden veya malikten aidat dökümünü talep edebilir.

Aidat Artışlarına İtiraz: Yönetimin olağan işletme projesindeki artışlar kiracıyı etkilese de kat malikleri kurulu kararlarına karşı dava açma hakkı kural olarak kat maliklerine aittir. Kiracının doğrudan itiraz hakkı sınırlı olduğundan, fahiş bulduğu artışları malike bildirmeli ve malikten kurulda gerekli adımı atmasını istemelidir.

5. Rücu, Mahsup ve Ödememe Durumunun Sonuçları

Kim Kimden Ne İster? (Rücu ve Mahsup)

  • Malik, Kiracıya Ait Aidatı Öderse: Ödediği tutarı ve varsa gecikme tazminatını kiracıdan ister. Bu alacak kira alacağıyla birlikte veya ayrı bir dava ya da icra takibiyle talep edilebilir.
  • Kiracı, Malike Ait Gideri Öderse: Yönetime yaptığı ödemeyi KMK m. 22 uyarınca kira borcundan düşer. Sözleşmeye göre malike ait olan bir yatırım veya yenileme payını ödemişse bunu malikten ister ya da kira borcuyla takas eder. (TBK m. 326 uyarınca kira sözleşmesinden doğan alacakların takasından önceden feragat edilemez.)
  • İspat ve Bildirim: Her iki durumda da ödeme dekontu, tahsilat makbuzu ve gider dökümü saklanmalı; mahsup veya rücu talebi karşı tarafa yazılı olarak bildirilmelidir.

Kiracı Aidatı Ödemezse Ne Olur?

  • Fesih ve Tahliye (TBK m. 315): Sözleşmede aidatın kiracıya ait olduğu kararlaştırılmışsa aidat bir "yan gider" niteliği taşır. Kiracı muaccel olan yan gideri ödemezse kiraya veren yazılı olarak süre verip bu sürede de ödenmemesi halinde sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir (TBK m. 315/1). Bu süre konut ve çatılı işyeri kiralarında en az 30 gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler (TBK m. 315/2). Süre içinde ödeme yapılmazsa sözleşme feshedilebilir ve taşınmaz boşaltılmazsa tahliye davası açılabilir.
  • İki Haklı İhtar: Kanunda iki haklı ihtar nedeniyle tahliye kira bedelinin ödenmemesine bağlanmıştır; yalnızca aidat borcuna dayanan ihtarların bu sebep için yeterli olup olmadığı somut sözleşmeye göre tartışmalıdır.
  • Arabuluculuk Şartı: Kira ilişkisinden ve kat mülkiyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (HUAK m. 18/B). İcra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler ise saklıdır.