HASTALIK NEDENİYLE RAPOR ALAN İŞÇİNİN ÜCRETİ KİM TARAFINDAN ÖDENİR? SGK VE İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ İLE İŞÇİNİN BAŞVURU YOLLARI - 27/10/2026
HASTALIK NEDENİYLE RAPOR ALAN İŞÇİNİN ÜCRETİ KİM TARAFINDAN ÖDENİR? SGK VE İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ İLE İŞÇİNİN BAŞVURU YOLLARI
İşçinin hastalık nedeniyle istirahat raporu alması, iş sözleşmesinin devam ettiği ancak işçinin raporlu olduğu süre boyunca iş görme borcunu geçici olarak yerine getiremediği bir durumu ifade eder. Bu süreçte en çok karşılaşılan hukuki sorunlardan biri, işçinin raporlu olduğu günlere ilişkin ücretinin ödenip ödenmeyeceği ve ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından mı yoksa işveren tarafından mı yapılacağıdır.
Türk iş hukukunda bu sorunun cevabı; işçinin tabi olduğu mevzuata, raporun süresine, iş sözleşmesinin hükümlerine, işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesine ve ödemenin niteliğine göre değişmektedir.
Genel kural olarak, özel sektör işçilerinin hastalık nedeniyle raporlu oldukları sürelerde işverenin normal ücret ödeme yükümlülüğü her durumda devam etmez. Gerekli şartların sağlanması halinde SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Bununla birlikte işverenin ücret ödeme yükümlülüğü, sözleşmeden veya ilgili mevzuattan kaynaklanan nedenlerle devam edebilir.
1. HASTALIK RAPORU ALAN İŞÇİYE ÜCRET ÖDENİR Mİ?
4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan bir işçinin hastalık nedeniyle istirahat raporu alması halinde, raporlu olduğu günlerde işverenin normal ücretini ödeme yükümlülüğü kural olarak kendiliğinden doğmaz. İşçinin iş görme edimini yerine getiremediği bu dönemde, kanuni şartların mevcut olması durumunda SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca, hastalık nedeniyle geçici iş göremezliğe uğrayan sigortalıya, kanunda öngörülen şartlarla geçici iş göremezlik ödeneği verilir.
Bu ödenekten yararlanabilmek için temel olarak;
- İşçinin SGK tarafından yetkilendirilmiş hekim veya sağlık kurulu tarafından istirahatli sayılması,
- İstirahat başlangıcından önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,
- İş göremezliğin, kanunda öngörülen sigortalılık şartları kapsamında gerçekleşmesi gerekir.
Hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği, kural olarak istirahat süresinin ilk iki günü için ödenmez. Ödeme, gerekli şartların sağlanması durumunda üçüncü günden itibaren yapılır.
Bu nedenle örneğin beş günlük bir hastalık raporu alan işçiye, diğer koşulların da sağlanması kaydıyla, genel olarak üçüncü, dördüncü ve beşinci günler için SGK tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ödenebilir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, SGK ödeneğinin işçinin normal ücretinin birebir karşılığı olmadığıdır. Ödeneğin tutarı, sigortalının prime esas kazancı ve kanunda belirlenen hesaplama esasları dikkate alınarak belirlenir.
2. RAPORLU İŞÇİNİN ÜCRETİNİ SGK MI, İŞVEREN Mİ ÖDER?
Hastalık raporu döneminde ödemenin kim tarafından yapılacağı, işçinin tabi olduğu sözleşme ve çalışma koşulları dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
A. SGK'nın ödeme yükümlülüğü
Gerekli sigortalılık ve prim koşullarını taşıyan işçiye, hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından ödenir. Bu ödeme, işverenin ödediği normal ücret değil, sosyal sigorta mevzuatından kaynaklanan bir sosyal güvenlik ödemesidir.
Ayakta tedavilerde geçici iş göremezlik ödeneği, günlük kazancın üçte ikisi; yatarak tedavilerde ise yarısı esas alınarak hesaplanır. Hesaplamada 5510 sayılı Kanun'da belirtilen kazanç ve süre kuralları uygulanır.
B. İşverenin ücret ödeme yükümlülüğü
İş Kanunu'nda, özel sektör işvereninin her hastalık raporunda işçinin normal ücretini eksiksiz ödeme zorunluluğu bulunduğuna ilişkin genel bir kural yoktur. Bununla birlikte işverenin ödeme yükümlülüğü şu durumlarda devam edebilir:
- İş sözleşmesinde raporlu sürelerde ücretin ödeneceğine ilişkin hüküm bulunması,
- Toplu iş sözleşmesiyle işçiye daha elverişli bir hak tanınması,
- İşyerinde yerleşmiş bir uygulama veya bağlayıcı düzenleme uyarınca ücretin ödenmesinin gerekmesi,
- İşverenin SGK ödeneğine ek ödeme yapmayı taahhüt etmiş olması.
Bu hallerde işveren, ilgili düzenlemenin kapsamına göre raporlu dönemde ücretin tamamını veya belirli bir bölümünü ödemekle yükümlü olabilir.
C. İşveren SGK ödeneği ile ücret arasındaki farkı ödemek zorunda mıdır?
İşverenin, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile işçinin normal ücreti arasındaki farkı her durumda tamamlaması gerektiği söylenemez. Böyle bir yükümlülüğün bulunup bulunmadığı; iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, işyeri uygulaması ve ilgili mevzuat hükümlerine göre belirlenir.
Dolayısıyla işçi, yalnızca raporlu olduğu için ücretinin tamamını işverenden talep edemeyeceği gibi, işveren de sözleşmeden doğan ücret tamamlama yükümlülüğünü göz ardı edemez.
3. İŞVEREN, SGK ÖDENEĞİNİ İŞÇİYE ÖDEMEK ZORUNDA MIDIR?
Geçici iş göremezlik ödeneğinin kanuni borçlusu SGK'dır. Ödeme, SGK'nın belirlediği usul çerçevesinde işçiye yapılır. İşverenin bu ödeneği kendi kaynaklarından karşılaması kural olarak zorunlu değildir.
Bununla birlikte bazı işyerlerinde işveren, raporlu dönemde işçiye ücretini ödemeye devam edebilir. Bu durumda işverenin SGK ödeneğini mahsup etmesi, işçiden geri istemesi veya ücretin hangi bölümünü karşılayacağı; uygulanabilir sözleşme hükümlerine, ödeme yöntemine ve somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir. İşverenin işçiden kendiliğinden ve hukuki dayanak olmaksızın kesinti yapması veya ödeme talep etmesi hukuki uyuşmazlığa yol açabilir.
Öte yandan işverenin raporu SGK sistemine bildirmesi ve ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesi, işçinin ödenekten yararlanabilmesi bakımından önem taşır. İşçi de raporunun sisteme işlendiğini ve ödeneğinin durumunu kontrol etmelidir.
4. İŞÇİNİN BAŞVURABİLECEĞİ HUKUKİ YOLLAR
İşçi, raporlu olduğu döneme ilişkin ücretinin veya geçici iş göremezlik ödeneğinin ödenmediğini düşünüyorsa aşağıdaki yolları izleyebilir.
A. SGK'ya başvuru
İşçi öncelikle e-Devlet üzerinden geçici iş göremezlik ödeneğine ilişkin kayıtlarını kontrol edebilir. Ödeneğin görünmemesi, eksik hesaplanması veya ödenmemesi durumunda SGK'ya başvurarak durumun incelenmesini ve varsa eksikliğin giderilmesini talep edebilir.
Başvuruda istirahat raporu, sigortalılık bilgileri, banka veya ödeme kayıtları ve mevcutsa işverene yapılan bildirimlere ilişkin belgeler sunulabilir.
B. İşverene yazılı başvuru
İşverenin sözleşme veya mevzuat gereği ödemesi gereken bir ücret ya da ücret farkı bulunuyorsa işçi, işverene yazılı başvuruda bulunabilir. Başvuruda raporlu olunan tarihler, ödenmeyen tutar ve talebin hukuki dayanağı açıkça belirtilmelidir.
İşçinin iş sözleşmesini, varsa toplu iş sözleşmesini, bordrolarını, banka hesap hareketlerini, istirahat raporlarını ve işverenle yaptığı yazışmaları saklaması, ileride doğabilecek uyuşmazlık bakımından önemlidir.
C. Arabuluculuk ve iş mahkemesinde dava
İşverenin ödemesi gereken ücretin veya ücret farkının ödenmemesi halinde işçi, alacağın niteliğine göre zorunlu arabuluculuğa başvurabilir. İşçi ile işveren arasındaki ücret alacağı uyuşmazlıklarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması kural olarak dava şartıdır.
Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa işçi, görevli iş mahkemesinde ücret alacağı ve koşulları varsa diğer işçilik alacakları için dava açabilir.
Uyuşmazlık doğrudan SGK'nın geçici iş göremezlik ödeneğini ödememesi veya eksik ödemesiyle ilgiliyse, sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan başvuru ve yargı yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Bu tür uyuşmazlıklarda iş mahkemesinde dava açılmasının koşulları, ilgili idari başvuru süreci ve görev kuralları somut olaya göre belirlenir.
D. İşverenin rapor nedeniyle ayrımcı veya hukuka aykırı işlem yapması
İşçinin usulüne uygun sağlık raporu alması, tek başına iş sözleşmesinin sona erdirilmesini veya işçiye hukuka aykırı bir yaptırım uygulanmasını haklı kılmaz. Bununla birlikte raporun süresi, işçinin kıdemi, devamsızlığın kanuni koşulları ve iş sözleşmesinin fesih hükümleri somut olayda önem taşır.
İşverenin rapor nedeniyle haksız fesihte bulunması veya işçinin haklarını ihlal etmesi halinde işçi, olayın özelliklerine göre işe iade, kıdem ve ihbar tazminatı ya da diğer işçilik alacaklarına ilişkin hukuki yollara başvurabilir. Bu hakların doğması, ilgili kanuni şartların gerçekleşmesine bağlıdır.
SONUÇ
Hastalık nedeniyle istirahat raporu alan işçinin raporlu günlerdeki ücretinin kim tarafından ödeneceği, Türk iş hukukunda somut olayın koşullarına göre belirlenir. Genel kural olarak özel sektör işvereninin raporlu dönemde normal ücreti ödeme yükümlülüğü kendiliğinden devam etmez. Kanuni koşullar sağlandığında SGK, hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği öder ve bu ödeme genel olarak raporun üçüncü gününden itibaren başlar.
Ancak iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya bağlayıcı işyeri uygulaması işçiye daha elverişli haklar tanıyabilir. Böyle bir durumda işverenin ücret ödeme veya ücret farkını tamamlama yükümlülüğü doğabilir.
İşçi, ödenmeyen SGK ödeneği için SGK'ya; ödenmeyen ücret ve ücret farkı için ise öncelikle işverene, ardından gerekli koşullarla arabuluculuğa ve ilgili yargı yollarına başvurabilir. Hak kaybı yaşanmaması için rapor, bordro, banka kayıtları ve yazışmaların saklanması; başvuruların süresi içinde yapılması önemlidir.