ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ MAHKMEYE ERİŞİM HAKKI İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Anayasa mahkemesinin 2021/52229 sayılı başvuru numarası sahip dosya hakkında 04/11/2025 tarihli kararıyla tazminat hükmüne ilişkin adil yargılanma hakkı üzerinden bir değerlendirmede bulunmuştur.

6100 Sayılı Kanunu’nun iptale konu olan hükmü;

“(2) Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.” Şeklinde olup, ilgili düzenleme uyarınca, manevi tazminat davasının kısmen kabulü halinde, yargılama giderleri kabul ve ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılacaktır.

Başvuru; haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında birleşen davanın zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

Başvurucu, Zonguldak'ta bir apartmanda kiracı olarak ikamet etmekteyken 9/10/2009 tarihinde yan dairesinde yangın çıkması sonucu zarar görmüştür. Olaya ilişkin olarak tüp gaz zorunlu sorumluluk sigortası kapsamında meydana gelebilecek bu tür zararların tespiti ve tazmini için uzman araştırması yapılmıştır. Uzman raporunda başvurucunun zararının toplam 21.449,04 TL olduğu belirlenmiş, sigorta şirketi tarafından teminat limiti dâhilinde 7.334,15 TL başvurucuya ödenmiştir.

Başvurucunun açtığı tazminat davasında yangın çıkan dairede oturanların açtığı tazminat davası bekletici mesele yapılmıştır.6/11/2014 tarihli duruşmada; bekletici mesele yapılan davada yargı kararıyla kusurun tespit edildiği, mutfak tüpünün sibop kısmının arızalı olduğu, yangının ortaya çıkmasında gaz satışı yapan şirketin kusurunun bulunduğu ifade edilmiştir. Başvurucu, bu kusur tespitinin ortaya çıkmasının ardından, sorumluluğu bulunan şirket aleyhine 17/11/2014 tarihinde Zonguldak 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde yeni bir tazminat davası açmıştır. Açılan bu dava, başvurucunun daha önce yangının çıktığı dairede oturanlara karşı açtığı tazminat davası ile birleştirilerek birlikte görülmüştür.

Vatandaşlar ihlal edildiğini düşündükleri hakları için mahkemelere kolayca erişim sağlayabilmeli ve esastan inceleme yapılmasını isteyebilmeli mahkemelerde bu isteği yerine getirmelidir. Kararda Anayasa mahkemesi de bu ihtiyacı göz önüne alarak haksız fiil zamanaşımının geçmesinden dolayı davasının reddedilmesini başvurucunun erişim hakkının ihlali olarak yorumlamıştır. Mahkemece kararın bu şekilde yorumlanmasının hukuk çevresince de kabul görmüş ve hakkaniyet gereği yerinde olduğu belirtilmiştir.