HER DURUMDA ARABULUCULUĞUN İŞLETİLMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR İŞTE İHTİYARİ ARABULUCULUK SÜRECİ HAKKINDA BİLMENİZ GEREKENLER - 12.02.2026

HER DURUMDA ARABULUCULUĞUN İŞLETİLMESİ ZORUNLU DEĞİLDİR İŞTE İHTİYARİ ARABULUCULUK SÜRECİ HAKKINDA BİLMENİZ GEREKENLER

1. Sürecin Hukuki "DNA'sı"

İhtiyari arabuluculuk, 6325 sayılı Kanun çerçevesinde şu dört sütun üzerine inşa edilmiştir:

* Tasarruf Yetkisi (Kamu Düzeni Sınırı): Sadece tarafların üzerinde serbestçe karar verebileceği konular arabuluculuğa elverişlidir. Örneğin; aile içi şiddet iddiaları veya nüfus kaydına ilişkin davalar ihtiyari arabuluculuğa konu edilemezken, maddi-manevi tazminat, kira uyuşmazlıkları ve mal paylaşımı bu kapsamdadır.

* İradilik (Giriş ve Çıkış Serbestisi): Zorunlu arabuluculuktan (dava şartı) farklı olarak, burada süreci başlatmak tamamen isteğe bağlıdır. Karşı taraf daveti reddederse süreç başlamadan biter.

* Gizliliğin Mutlaklığı: Görüşmelerde tarafların birbirine sunduğu tavizler veya arabulucunun önerileri, ileride açılacak bir davada "ikrar" (kabul) olarak kullanılamaz. Bu, tarafların dürüstçe kartlarını açmasını sağlar.

2. Arabuluculuk Sözleşmesi ve Sürecin İşleyişi

Süreç, tarafların bir arabuluculuk sözleşmesi yapmasıyla veya bir tarafın teklifinin kabulüyle resmiyet kazanır.

A. Hazırlık ve Davet

Arabulucu, tarafları ilk toplantıya davet ederken sürecin hukuki mahiyeti hakkında aydınlatma yükümlülüğü altındadır. Bu aşamada taraflar sürece bizzat katılabilecekleri gibi, özel yetki verilmiş avukatları aracılığıyla da temsil edilebilirler.

3. Belgenin "İlam" Niteliğine Dönüşmesi: Kritik Eşik

İhtiyari arabuluculuğun en güçlü yanı, varılan anlaşmanın bir mahkeme kararı (ilam) gibi icra edilebilir olması

4. Avantajların Detaylı Analizi

* Ekonomik Avantaj (Harç Muafiyeti): Dava açarken ödenen nispi harçlar (iddia edilen tutarın belli bir yüzdesi) yerine, arabuluculukta çok daha düşük ve maktu ücretler ödenir. Ayrıca anlaşma belgesi damga vergisinden muaftır (maktu bir miktar hariç).

* Zaman Yönetimi: Yıllarca sürebilecek bir dava, ihtiyari arabuluculukla saatler içinde çözülebilir.

* İlişkilerin Korunması: Mahkeme salonu tarafları hasım ederken, arabuluculuk masası ticari veya sosyal ilişkilerin sürdürülmesine imkan tanır.

Teknik Bir Not: "Zamanaşımı" Koruması Sürecin başlamasından sona ermesine kadar geçen süre içinde zamanaşımı ve hak düşürücü süreler işlemez. Bu, müzakereler başarısız sonuçlansa dahi tarafın dava açma hakkının hukuken donmuş bir şekilde beklediği anlamına gelir (HUAK \text{ m.16/2}).