ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İZALE-İ ŞUYU) ve İCRA DOSYALARINDA KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ ve GÖREVLİ MAHKEME / 06.10.2026
ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ (İZALE-İ ŞUYU) ve İCRA DOSYALARINDA KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ ve GÖREVLİ MAHKEME
İcra ve İflas hukuku ile ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) süreçlerinde, haczedilen veya ortaklığın giderilmesi suretiyle satılacak olan malların (taşınır veya taşınmazların) gerçek değerinin tespiti büyük önem taşır. Bu tespit kıymet takdiri işlemi ile gerçekleştirilir. Ancak belirlenen değerin gerçeği yansıtmadığı durumlarda tarafların kıymet takdirine itiraz etme hakkı bulunmaktadır.
Kıymet takdirine itiraz, icra takibinde veya ortaklığın giderilmesi davasında haczedilen malların bilirkişi tarafından belirlenen değerine karşı yapılan hukuki başvurudur.
GENEL İCRA DOSYALARINDA KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ ve GÖREVLİ MAHKEME
İcra takibinde kıymet takdirine itiraz, borçlunun haczedilen taşınır veya taşınmaz mallarının satış aşamasında belirlenen değerine karşı İcra Hukuk Mahkemesine yapılan şikayet başvurusudur. İİK 128 ve 128/a maddeleri bu sürecin temel hukuki dayanağını oluşturur. Alacaklı, borçlu ve ipotekli alacaklılar gibi tüm ilgililer bu itiraz hakkından yararlanabilir. Kıymet takdiri, haczedilen malın taşınır veya taşınmaz olmasına göre farklı usullerle gerçekleştirilir.
TAŞINIR MALLARDA KIYMET TAKDİRİ
Taşınır mallarda kıymet takdiri haciz sırasında icra memuru tarafından tutanak düzenlenerek yapılır. Teknik bilgi gerektiren hallerde bilirkişiye başvurulabilir.
TAŞINMAZ MALLARDA KIYMET TAKDİRİ
Taşınmaz mallarda kıymet takdirinde icra dairesi, alanında uzman bilirkişilere kıymet takdiri yaptırır. Hazırlanan rapor borçluya, haciz koydurmuş alacaklılara ve ipotekli alacaklılara tebliğ edilir.
KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ SÜRESİ NEDİR
Kıymet takdirine itiraz süresi, bilirkişi raporunun taraflara tebliğinden itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin kaçırılması halinde itiraz hakkı kesin olarak ortadan kalkar.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi kararlarına göre, kıymet takdirine süresinde itiraz etmeyenler bu hususu ihalenin feshi sebebi olarak da ileri süremezler.
KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ NEREYE YAPILIR
Kıymet takdirine itiraz, raporu düzenleten icra dairesinin bulunduğu yerdeki İcra Hukuk Mahkemesine yapılır. Yetkisiz mahkemeye başvurulması halinde, mahkeme evrak üzerinden inceleme yaparak 10 gün içinde yetkisizlik kararı verir.
İstinabe yoluyla yapılan kıymet takdirinde: Taşınmazın bulunduğu yer ile icra takibinin yürütüldüğü yer farklıysa, kıymet takdiri istinabe yoluyla yapılır. Bu durumda itiraz yetkisi, kıymet takdirini yaptıran (istinabe edilen) icra dairesinin bağlı olduğu İcra Hukuk Mahkemesine aittir.
KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ NASIL YAPILIR
Kıymet takdirine itiraz, şikayet dilekçesi ile İcra Hukuk Mahkemesine başvurularak yapılır.
Dilekçede bulunması gereken unsurlar:
- Mahkeme adı (İcra Hukuk Mahkemesi)
- Davacı ve davalı bilgileri
- İcra dosya numarası
- Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi
- İtiraz sebepleri (emsal değerler, çevresel faktörler, eksik inceleme vb.)
- Hukuki deliller ve talepler
İCRA MAHKEMESİNİN KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ KARARI KESİNDİR
İcra Mahkemesinin kıymet takdirine itiraz üzerine verdiği kararlar kesindir, kanun yoluna (istinaf/temyiz) başvurulamaz. Ancak süresinde itiraz hakkını kullananlar, bu kararı ihalenin feshi aşamasında yeniden inceleme konusu yapabilirler.
KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ SATIŞI DURDURUR MU
Kıymet takdirine itiraz, satış işlemini otomatik olarak durdurmaz. Satış durması için:
- Mahkemeden ayrıca tedbir kararı alınması gerekebilir.
- İcra müdürlüğünün takdir yetkisine bağlıdır.
- Kıymet takdirinin kesinleşmesi satış için ön koşuldur.
KESİNLEŞEN KIYMET TAKDİRİNİN GEÇERLİLİK SÜRESİ NEDİR
İİK m. 128/a uyarınca, kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. Bu sürenin başlangıç tarihi, kıymet takdirinin fiilen yapıldığı keşif tarihidir.
Kıymet takdiri şu hallerde kesinleşir:
- Süresinde (7 gün) itiraz edilmemesi
- İtiraz edilmesine rağmen masrafların yatırılmaması
- Şikayetin esastan reddedilmesi
2 yıl kuralının istisnaları:
- Doğal afetler (deprem, sel vb.)
- İmar durumunda çok önemli değişiklikler
- Benzer olağanüstü haller
Bu istisnai durumlarda 2 yıllık süre dolmadan da yeniden kıymet takdiri talep edilebilir.
KIYMET TAKDİRİNDEN SONRA SATIŞ İSTEME SÜRESİ
İİK 106 ve 110. maddeleri gereğince, kıymet takdirinin kesinleşmesinden itibaren alacaklının 1 yıl içinde satış talebinde bulunması gerekir. 1 yıllık süre hak düşürücüdür. Bu süre içinde satış istenmezse haciz düşer ve icra takibi sona erer.
ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ DAVASINDA KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davasında kıymet takdirine itirazlarda, mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verdiğinde, satış işlemleri satış memurluğu tarafından yürütülür ve kıymet takdiri de bu memurlukça yaptırılır. Kıymet takdirine itiraz ise, ortaklığın giderilmesine karar veren Sulh Hukuk Mahkemesine yapılır.
SATIŞ MEMURLUĞUNCA YAPILAN KIYMET TAKDİRİ
Ortaklığın giderilmesi davasında satış sureti ile karar verilmesi halinde, taşınmazın satış işlemlerini yürütmek üzere satış memurluğu görevlendirilir. Satış memurluğu, ihaleye çıkarılacak taşınmazın kıymet takdirini bilirkişiler aracılığıyla yaptırır ve satışa esas değeri belirler.
Satış memurluğunun kıymet takdiri sürecindeki görevleri:
- Taşınmazın bulunduğu yerde keşif yapılmasını sağlamak.
- Alanında uzman bilirkişilere değer tespiti yaptırmak.
- Hazırlanan raporu taraflara tebliğ etmek.
- İtiraz sürecinin tamamlanmasının ardından satış ilanını hazırlamak.
KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ NEREYE YAPILIR
Satış memurluğunca yaptırılan kıymet takdirine itirazda görevli mahkeme, ortaklığın giderilmesine satış sureti ile karar vermiş olan Sulh Hukuk Mahkemesidir.
İtiraz dilekçesinde bulunması gereken unsurlar:
- Ortaklığın giderilmesi davası dosya numarası.
- Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi.
- İtiraz sebepleri (emsal değerler, eksik inceleme, çevresel faktörler vb.).
- Yeniden bilirkişi incelemesi talebi.
Mahkeme, itirazı yerinde görürse yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırarak taşınmazın gerçek değerini tespit eder.
SATIŞ MEMURLUĞU KIYMET TAKDİRİNE İTİRAZ SÜRESİ
Satış memurluğunca yapılan kıymet takdirine itiraz süresi, raporun tebliğinden itibaren 7 gündür. Bu süre hak düşürücüdür.
Süre, her paydaş için ayrı ayrı tebliğ tarihinden itibaren başlar. Süresinde itiraz edilmezse kıymet takdiri kesinleşir. Kesinleşen değer üzerinden satış ilanı hazırlanır ve ihale süreci başlar.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2016/24486 E., 2017/15046 K., 04.12.2017
Ortaklığın giderilmesi davasına bakan sulh hukuk mahkemesince satış memuru tayin edilmesi halinde, satış memurluğunca yapılan işlemlere karşı yöneltilecek şikayetlerin icra mahkemesince değil, ortaklığın giderilmesine karar vermiş olan sulh hukuk mahkemesi tarafından incelenmesi gerekmektedir. Bu ilke, satış memurunu tayin eden mahkemenin, satış işlemlerinin denetiminde de yetkili olduğu ve görev yönünden icra mahkemesinin bu tür şikayetlerde yetkisiz olduğu esasına dayanmaktadır. Karar, ortaklığın giderilmesi ilamlarının infazında satış memurluğu işlemlerine karşı başvurulacak merciin belirlenmesi açısından yol gösterici niteliktedir.
KIYMET TAKDİRİNE KİMLER İTİRAZ EDEBİLİR
İİK m. 128/a’ya göre kıymet takdiri raporu kendilerine tebliğ edilen tüm ilgililer itiraz hakkına sahiptir. Bu kişiler; borçlu, haciz koydurmuş alacaklılar ve tapu sicilinde kayıtlı ipotekli alacaklılardır. Ortaklığın giderilmesi davasında ise tüm paydaşlar kıymet takdirine itiraz edebilir. İtiraz hakkının kullanılabilmesi için kıymet takdiri raporunun usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş olması gerekir.
Kıymet takdirine itiraz edilmezse ne olur?
Kıymet takdirine 7 günlük yasal süre içinde itiraz edilmezse rapor kesinleşir ve belirlenen değer satışa esas alınır. Yargıtay içtihatlarına göre, süresinde itiraz etmeyenler bu hususu daha sonra ihalenin feshi sebebi olarak da ileri süremezler. Ayrıca kesinleşen kıymet takdirinin üzerinden 2 yıl geçmeden yeniden kıymet takdiri talep edilemez.
Kıymet takdiri kesinleştikten sonra itiraz edilebilir mi?
Kesinleşen kıymet takdirine karşı doğrudan itiraz yolu kapalıdır. Ancak süresinde itiraz hakkını kullananlar, icra mahkemesi kararını ihalenin feshi aşamasında yeniden inceleme konusu yapabilirler. Bunun dışında kesinleşen kıymet takdirinin üzerinden 2 yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez. İstisna olarak doğal afetler ve imar durumunda önemli değişiklikler meydana gelmesi hâlinde 2 yıl dolmadan yeniden değer tespiti talep edilebilir.