EVİNİZE HACİZ GELİRSE HER ŞEYİNİZİ KAYBETMEZSİNİZ! EV HACZİNDE HANGİ EŞYALAR HACZEDİLEBİLİR?
Borç nedeniyle eve haciz gelmesi, birçok kişi için endişe verici bir durumdur. Ancak borçlunun evindeki bütün eşyaların haczedilebileceği düşüncesi doğru değildir. Türk hukukunda, borçlunun ve ailesinin temel yaşam düzenini korumak amacıyla ev eşyalarının haczi konusunda önemli sınırlamalar bulunmaktadır.
Peki, ev haczinde hangi eşyalar haczedilebilir, hangileri haczedilemez? İşte 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamında bilinmesi gerekenler.
1. EV HACZİNDE HANGİ EŞYALAR HACZEDİLEMEZ?
İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinin birinci fıkrasının 3. bendi uyarınca, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyalar ile ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyalarının tamamı, kural olarak haczedilemez. Bu düzenleme, 2023 yılında 7445 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle açık hâle getirilmiştir.
Bu kapsamda, örnek olarak aşağıdaki eşyalar haciz dışında kalır:
Burada önemli olan, eşyanın ailenin ortak kullanımına hizmet etmesi veya kişisel eşya niteliğinde bulunmasıdır. Ayrıca aynı amaçla kullanılan birden fazla eşya bulunması, tek başına bu eşyaların haczedilebileceği anlamına gelmez. Zira eski düzenlemedeki, aynı tür eşyalardan birinin haczedilebilmesine ilişkin hüküm kaldırılmıştır.
2. EV HACZİNDE HANGİ EŞYALAR HACZEDİLEBİLİR?
Kanun, evde bulunan her türlü malı hacizden korumaz. İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesinde, haczedilemeyen ev eşyaları için açıkça bir istisna öngörülmüştür.
Buna göre, para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler haczedilebilir. Örneğin, evde bulunan altınlar, değerli mücevherler, antika niteliğindeki objeler ve kıymetli süs eşyaları, somut olayın koşullarına göre hacze konu olabilir.
Bununla birlikte, bir eşyanın değerli olması veya pahalı bir marka taşıması, tek başına onun haczedilebileceği anlamına gelmez. Eşyanın kişisel eşya ya da ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası niteliğinde olup olmadığı da değerlendirilmelidir.
Ayrıca haciz, alacak miktarını aşacak şekilde uygulanamaz. İcra ve İflas Kanunu’nun 85. maddesi uyarınca, alacağın tahsilini sağlayacak miktarla sınırlı haciz yapılması gerekir.
3. EV HACZİ İÇİN MAHKEME KARARI GEREKLİ MİDİR?
Konut olarak kullanılan bir yerde haciz yapılması bakımından özel bir usul öngörülmüştür. İcra ve İflas Kanunu’nun 79/a maddesi uyarınca, icra müdürü haciz yapılması talep edilen yerin konut olduğunu tespit ederse haciz kararı verir ve bu kararı icra mahkemesinin onayına sunar. Konutta haciz işlemleri, mahkemenin onay kararı üzerine gerçekleştirilir.
Dolayısıyla konutta haciz işlemi, kanunda belirtilen usule uygun yürütülmelidir. Bunun yanında, konutta bulunmak haczedilemeyen eşyaların haczedilebileceği anlamına gelmez.
4. HACZEDİLMEMESİ GEREKEN BİR EŞYA HACZEDİLİRSE NE YAPILABİLİR?
Kanuna aykırı şekilde haczedildiği düşünülen eşyalar bakımından icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluna başvurulması gündeme gelebilir. Ancak başvuru süresi ve uygulanacak hukuki yol, somut işlemin niteliğine göre değerlendirilmelidir. Bu nedenle haciz tutanağının incelenmesi ve hukuki sürecin gecikmeden değerlendirilmesi önem taşır.
SONUÇ: EV HACZİNDE HER EŞYA HACZEDİLEMEZ
Ev haczinde temel kural, borçlunun borcunu ödemesini sağlarken kendisinin ve ailesinin temel yaşam alanını da korumaktır. Bu nedenle kişisel eşyalar ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyaları kural olarak haczedilemezken, kanunda istisna tutulan kıymetli eşyalar hacze konu olabilir.
Ev haczinde belirleyici olan, yalnızca eşyanın maddi değeri değil; hukuki niteliği ve kanundaki düzenlemedir. Hak kaybı yaşanmaması için her somut olayın yürürlükteki mevzuat ve ilgili yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Kapağan Hukuk Bürosu