I. GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK KAVRAMI VE HUKUKİ NİTELİĞİ
Geçici iş göremezlik, kişinin bir kaza veya hastalık sonucu iyileşme süresi boyunca çalışma gücünden geçici olarak yoksun kalması ve bu nedenle gelir kaybına uğramasıdır. Bu zarar kalemi, doğrudan doğruya kişinin ekonomik varlığında meydana gelen bir eksilmeyi ifade eder.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesi uyarınca, bedensel zararlar kapsamında:
• Tedavi giderleri,
• Kazanç kaybı,
• Çalışma gücünün azalmasından doğan kayıplar
açıkça düzenlenmiştir.
Bu bağlamda geçici iş göremezlik:
“kazanç kaybı” niteliğinde bir bedensel zarar kalemidir.
Dolayısıyla, hukuki niteliği itibariyle bir maddi tazminat unsurudur.
II. ZORUNLU TRAFİK SİGORTASINDA TEMİNAT TÜRLERİ
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi gereğince zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası), motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verilen zararları belirli teminatlar dahilinde karşılar.
Uygulamada bedensel zararlar bakımından üç temel teminat söz konusudur:
1. Sakatlık (Bedensel Zarar) Teminatı
• Sürekli iş göremezlik (maluliyet)
• Geçici iş göremezlik (kazanç kaybı)
• Ekonomik geleceğin sarsılması
2. Tedavi Gideri Teminatı
• Hastane masrafları
• Ameliyat giderleri
• İlaç ve rehabilitasyon giderleri
3. Destekten Yoksun Kalma Teminatı
• Ölüm halinde hak sahiplerinin zararları
III. GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK TAZMİNATININ TEMİNAT TÜRÜ
Geçici iş göremezlik tazminatının hangi teminattan karşılanacağı sorunu, temelde zarar türünün doğru nitelendirilmesine bağlıdır.
Türk Borçlar Kanunu m.54 sistematiği esas alındığında:
• Tedavi giderleri → Tedavi teminatı
• Kazanç kaybı → Sakatlık teminatı
şeklinde açık bir ayrım bulunmaktadır.
Bu çerçevede:
Geçici iş göremezlik tazminatı, kazanç kaybı niteliğinde olduğundan sakatlık (bedensel zarar) teminatı kapsamında yer alır.
Zira bu zarar, herhangi bir harcamaya değil; kişinin çalışamaması nedeniyle elde edemediği gelire ilişkindir.
IV. YARGITAY UYGULAMASI
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da bu ayrım açık biçimde benimsenmiştir: YARGITAY 4. Hukuk Dairesi, 2023/12431 E., 2025/13675 K. numaralı, 07.10.2025 Tarihli Kararında Geçici iş göremezlik tazminatının tedavi gideri teminatından değil sürekli sakatlık teminatından karşılanması gerektiğini karara bağlamıştır.
Yargıtay içtihatlarında da geçici iş göremezlik konusunda özellikle şu üç konuda :
• Geçici iş göremezlik zararının bedensel zarar kapsamında olduğu ,
• Sigorta şirketinin bu zarardan poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu,
• SGK tarafından yapılan ödemelerin mahsup edilmesi gerektiği,
İstikrar kazanmıştır.
Bu yaklaşım, öğretide de büyük ölçüde kabul görmektedir.
VI. SONUÇ
Geçici iş göremezlik tazminatı:
• Hukuki niteliği itibariyle kazanç kaybıdır,
• Türk Borçlar Kanunu m.54 kapsamında bedensel zarardır,
• Zorunlu trafik sigortası bakımından sakatlık teminatı kapsamında değerlendirilir.
Dolayısıyla bu tazminatın tedavi gideri teminatı kapsamında değerlendirilmesi hukuka aykırıdır. Sigorta şirketleri, geçici iş göremezlikten doğan zararları poliçe limiti dahilinde ve kusur oranına göre karşılamakla yükümlüdür.
Kapağan Hukuk Bürosu