TÜRKİYE'DE YATIRIM FONLARININ TASFİYESİ: HUKUKİ ÇERÇEVE, TASFİYE SÜRECİ ve YATIRIMCININ HAKLARI /22.09.2026

TÜRKİYE'DE YATIRIM FONLARININ TASFİYESİ: HUKUKİ ÇERÇEVE, TASFİYE SÜRECİ ve YATIRIMCININ HAKLARI

 

Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül 2026 tarihli 2026/60 sayılı bülteniyle Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Bulls ve Pardus portföy yönetim şirketlerine ait toplam 130 fonun işlemlerini durdurma kararı aldı ve bu fonların tasfiye edilmesine karar verdi. Bu fonların tasfiye süreçlerinin yürütülmesinde Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası görevlendirilmiştir. 

 

Sermaye piyasaları, yatırımcıların birikimlerini çeşitli finansal araçlarda değerlendirmelerine imkan tanıyan ve ekonomik kaynakların etkin biçimde kullanılmasına katkıda bulunan önemli finansal yapılardır. Bu piyasalarda faaliyet gösteren yatırım fonları, bireysel yatırımcıların farklı varlık türlerine toplu şekilde yatırım yapabilmelerini sağlayan kolektif yatırım kuruluşları arasında yer almaktadır. 

 

FON NEDİR?

 

Fon, bir kurumu finanse etmek ya da belli bir işin yürümesini sağlamak için gerektiği zaman harcanmak üzere ayrılan paraya fon denir. Yatırım fonları, kişilerden toplanan fonlar karşılığında; hisse senedi, altın, kira sertifikası gibi kıymetli maden ve evraklardan oluşan portföyleri yönetirler. Yatırım fonlarında, yatırımcılardan toplanan paralar, onlar adına çeşitli şekillerde değerlendirilir. Yatırım fonları, SPK’ya göre, kolektif yatırım kuruluşları olarak sınıflandırılmaktadırlar. 

 

YATIRIM FONU NEDİR?

 

Yatırım fonu, yetkili kişilerin veya kuruluşların halktan topladıkları nakdi değerler karşılığında tahvil, döviz, hisse senedi, kıymetli madenler ve ortaklık payı gibi sermaye piyasası araçlarına yaptıkları sistematik yatırımlardır. Profesyonel ekipler ile yönetilen fon şirketleri, fon içindeki tüm yatırım araçlarını en etkili şekilde kullanarak alınabilecek maksimum faydayı almaya odaklanır. Ayrıca her fonun 1 ile 7 arasında sınıflanan bir risk değeri bulunur. Fon risk değeri 1’den 7’ye doğru ilerledikçe olası riskler yükselmekle beraber getiri oranları da ciddi şekilde artış gösterebilir.

 

KİMLER FON KURABİLİR?

 

Yatırım fonları yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş portföy yönetim şirketleri tarafından kurulabilmektedir. Portföy yönetim şirketi; fonu, yatırım fonu katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsil eder, yönetir veya yönetimini denetler. Portföy yönetim şirketi yatırım fonuna ait varlıklar üzerinde kendi adına ve fon hesabına mevzuat ve fon içtüzüğüne uygun olarak tasarrufta bulunmaya ve bundan doğan hakları kullanmaya yetkilidir. 

 

Kurucu sıfatıyla portföy yönetim şirketi, fonun katılma payı sahiplerinin haklarını koruyacak şekilde temsili, yönetimi, yönetiminin denetlenmesi ile faaliyetlerinin içtüzük ve izahname hükümlerine uygun olarak yürütülmesinden sorumludur. 

 

 

Kurucu, mevzuat ve fon içtüzüğünde belirtilen sınırlar içinde kalmak üzere fon portföyünü dilediği gibi oluşturabilmekte ve daha sonra değiştirebilmektedir. Sermaye Piyasası Kuruluna, resmi dairelere, katılma payı sahiplerine ve fon adına üçüncü şahıslara karşı fonu kurucu temsil etmektedir.

 

YATIRIM FONLARININ TASFİYESİ NEDİR?

Yatırım fonlarının tasfiyesi, sermaye piyasası hukukunda fonun faaliyetlerinin sona erdirilmesi ve fon malvarlığının ilgili mevzuat çerçevesinde sonuçlandırılması sürecidir. 

 

Yatırım fonlarının tasfiyesinde; fon portföyündeki varlıklar nakde çevrilip, borçlar düşüldükten sonra kalan tutarın katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılması sürecidir. Tasfiye tamamlandığında fon sona erer.

 

Bu süreçte temel amaç; fonun mevcut varlıklarının belirlenmesi, gerekli işlemlerle nakde çevrilmesi, yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve tasfiye sonucunda yatırımcılara düşen tutarların dağıtılmasıdır. 

 

Tasfiye sürecin, fonun tabi olduğu mevzuata ve özel tasfiye kararına göre yürütülür. Genel olarak şu işlemler gündeme gelir:

 

1)Fonun tasfiyesine ilişkin kararın hukuki dayanağı belirlenir. Yatırımcıların bilgilendirilmesi için ilgili duyurular yapılır.

 

2)Fonun portföyünün ve kayıtlarının devri, saklama işlemleri ve tasfiyenin yürütülmesi için yetkili kuruluşlar belirlenir.

 

3)Fonun portföyü, nakit varlıkları, borçları, alacakları ve yatırımcıların katılma payları belirlenerek kayıtlar üzerinde mutabakat sağlanır.

 

4)Fon varlıkları, uygulanacak tasfiye esaslarına ve piyasa koşullarına göre nakde çevrilir. 

 

5)Tasfiye kapsamında karşılanması gereken tutarlar dikkate alınır. Kalan tasfiye bakiyesi, ilgili mevzuat ve kararlar çerçevesinde yatırımcılara dağıtılır.

 

YATIRIM FONLARI HANGİ DURUMLARDA TASFİYE EDİLİR?

 

Yatırım fonlarının sona ermesi ve tasfiyesi, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) kapsamında düzenlenmektedir.

Tebliğ'in 28. maddesinde fonun sona ermesine yol açabilecek durumlar düzenlenmiştir. Bu durumlar tasfiyeye yol açabilir:

 

• Fonun belirli bir süre için kurulmuş olması halinde bu sürenin sona ermesi,
• Süresiz fonlarda kurucunun, SPK'nın uygun görüşünü aldıktan sonra altı ay sonrası için feshi ihbar etmesi,
• Fon kurucusunun faaliyet şartlarını kaybetmesi,
• Kurucunun mali durumunun taahhütlerini karşılayamayacak kadar zayıflaması, iflas etmesi veya tasfiye edilmesi,
• Fonun kendi mali yükümlülüklerini karşılayamaması ve devamının yatırımcıların yararına olmayacağının SPK tarafından tespit edilmesi yer almaktadır.

 

 

 TASFİYE SÜRESİ NE KADARDIR?

 

SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli özel tasfiye esaslarında yer alan üç aylık süre, 20 Eylül 2026 tarihli Kurul kararıyla altı aya çıkarılmıştır. Altı aylık süre azami süredir. Para piyasası fonu gibi likit portföyler haftalar içinde nakde çevrilip ödenebilirken, halka açık olmayan ya da işlem hacmi düşük hisselerde yoğunlaşmış serbest fonlarda süreç sürenin sonuna kadar uzayabilir. Bu nedenle bütün yatırım fonlarının tasfiye süresi için genel ve değişmez altı aylık kural bulunduğu sonucuna varılmamalıdır.

 

YATIRIMCILAR TASFİYE SIRASINDA PARALARINI NASIL GERİ ALIR?

 

Tasfiye sürecindeki yatırımcılar açısından en önemli konu, sahip oldukları katılma paylarının karşılığında kendilerine düşen tutarın nasıl hesaplanacağıdır. Tasfiye sonunda dağıtılacak tutar belirlenirken şu hususlar dikkate alınır:

 

• Fonun mevcut malvarlığı,
• Portföydeki varlıkların tasfiye sırasında elde edilen değeri,
• Fonun karşılanması gereken yükümlülükleri,
• İlgili tasfiye kararında belirtilen ödeme ve dağıtım esasları.

 

YATIRIM FONU TASFİYE EDİLEN BİR YATIRIMCI NE YAPMALIDIR?

Türkiye'de tasfiye sürecine alınan yatırım fonlarında pay sahibi olan bir kişinin öncelikle yatırım yaptığı fonun tasfiye kararının kapsamını, kendi yatırım hesabındaki paylarını ve kendisine uygulanacak ödeme koşullarını öğrenmesi gerekir.

 

Tasfiye sürecini fon kurucusu (portföy ve yönetim şirketi veya banka) Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda (KAP) ve kurumsal web sitesinde resmi olarak yayımlamak zorundadır. Tasfiye komisyonunun kurulması, varlıkların nakde çevrilme planı ve dağıtım takvimi gibi detaylar bu duyurular üzerinden yatırımcılara bildirilir. 

 

Alım-satım dekontları, hesap ekstreleri, katılma payı işlemlerine dair tüm belgeler, aracı kurumla yaptığınız yazışmalar ve ekran görüntüleri gibi belgelerinizi saklayın, alacağınızı ve pay sahipliğinizi ispatlayan bu belgeler belirleyici olur. 

 

YATIRIM FONU TASFİYE EDİLEN BİR YATIRIMCININ BAŞVURABİLECEĞİ HUKUKİ YOLLAR NEDİR?

 

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 53. maddesi yatırım fonları bakımından malvarlığı ayrılığı sistemi kurmuştur. Fon malvarlığı, portföy yönetim şirketinin ve portföy saklama kuruluşunun kendi malvarlığından ayrıdır. Kanundaki istisnalar dışında fon malvarlığı rehnedilemez, haczedilemez, ihtiyati tedbire konu edilemez ve portföy yönetim şirketinin veya saklama kuruluşunun iflas masasına dahil edilemez. Fon malvarlığının tasfiyesi halinde ise Kanun, yalnızca katılma payı sahiplerine ödeme yapılabileceğini düzenlemektedir.

 

TASFİYE YETKİLİSİNE ve İLGİLİ KURULUŞA YAZILI BAŞVURU

İlk aşamada, tasfiye sürecini yürüten bankaya ve gerekiyorsa yatırım hesabının bulunduğu banka veya aracı kuruma yazılı başvuru yapılması uygun olacaktır.

 

Başvuruda şu hususlar talep edilebilir:

 

• Yatırımcı adına kayıtlı katılma payı adedi,
• Varsa gerçekleşmemiş satış veya iade talimatlarının durumu,
• Tasfiye kapsamında yatırımcıya düşen tutarın nasıl hesaplanacağı,
• Ödeme planı ve ödeme yöntemine ilişkin bilgi,
• Hesaplama veya kayıt uyuşmazlığı varsa bunun düzeltilmesi.

 

Bu başvuru tek başına bir dava değildir; ancak uyuşmazlığın konusunu netleştirmek ve yazılı delil oluşturmak bakımından önem taşır.

 

 

PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETİNE KARŞI TAZMİNAT DAVASI AÇILABİLİR Mİ?

 

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca yatırım fonu, katılma payı sahiplerinin haklarının korunması esas alınarak yönetilmelidir. Portföy yönetim şirketlerinin faaliyetlerinde fonların ve katılma payı sahiplerinin menfaatlerini gözetmesi, mevzuata ve fon dokümanlarına uygun hareket etmesi gerekir.

 

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 52. maddesi, yatırım fonunun hukuki niteliğini ve fon kurucusu ile katılma payı sahipleri arasındaki ilişkiyi düzenlemektedir.

Fon kurucusu veya portföy yönetim şirketinin yükümlülüklerini ihlal ettiği, yatırımcıya yanlış ya da yanıltıcı bilgi verildiği, fon malvarlığının hukuka aykırı biçimde yönetildiği veya yatırımcı zararına neden olan başka bir hukuka aykırılık bulunduğu iddia ediliyorsa, sorumluluk davası değerlendirmeye alınabilir.

 

Portföy yönetim şirketinin hukuki sorumluluğu özellikle şu hallerde tartışma konusu olabilir:

 

• Fonun mevzuata aykırı biçimde yönetilmesi,
• İzahnamede açıklanan yatırım stratejisinden hukuka aykırı şekilde sapılması,
• Fon portföyündeki varlıkların değerleme kurallarına aykırı biçimde değerlenmesi,
• Çıkar çatışmalarının yatırımcı aleyhine yönetilmesi,
• Katılma paylarının alımı veya iadesine ilişkin yükümlülüklerin ihlal edilmesi,
• Fon dokümanlarındaki risk ve yatırım stratejisi açıklamalarıyla fiili yönetimin uyumsuz olması.

 

Ancak bir tazminat davasında yalnızca fonun değer kaybettiğinin ortaya konulması yeterli değildir. Hukuka aykırı davranış, zarar ve bu davranış ile zarar arasındaki uygun illiyet bağının somut olayda kurulması gerekir. Her fon mağduru tazminat talep edemez. Tazminat sorumluluğunun değerlendirilmesinde yatırımcının işlem geçmişi ve zararın kaynağı ayrı ayrı belirlenmelidir. 

 

FON MAĞDURLARI YATIRIMCI TAZMİN MERKEZİ'NDEN PARA ALABİLİR Mİ?

 

Yatırımcı Tazmin Merkezi yani YTM, yatırım fonlarının piyasa değerindeki düşüşleri karşılayan genel bir sigorta veya zarar garanti sistemi değildir.

 

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun yatırımcıların tazminine ilişkin hükümlerine göre YTM mekanizması, yatırım kuruluşunun yatırım hizmet ve faaliyetlerinden kaynaklanan belirli nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi ve mevzuattaki şartların gerçekleşmesi halinde gündeme gelir.

 

Kanun ayrıca yatırımcıların yatırım danışmanlığı veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararlarının tazmin kapsamında bulunmadığını açıkça düzenlemektedir.

 

SPK'YA BAŞVURU YAPILMASI?

 

Yatırımcı, fonun yönetimi, değerlemesi, bilgilendirme yükümlülükleri veya tasfiye işlemleri bakımından mevzuata aykırılık bulunduğunu düşünüyorsa SPK'ya başvurabilir.

SPK'ya yapılan şikâyet, düzenleyici ve denetleyici inceleme yapılmasını sağlayabilir. Ancak SPK'ya şikâyet edilmesi, yatırımcıya doğrudan tazminat ödenmesi veya özel hukuk alacağının mahkeme kararıyla tahsil edilmesi anlamına gelmez.

Bu nedenle idari başvuru ile tazminat davası birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

SPK sermaye piyasası mevzuatına aykırılıkları denetleme, gerekli idari tedbirleri alma, yaptırım uygulama ve koşulların bulunması halinde ilgili mercilere bildirimde bulunma yetkisine sahiptir. Ancak SPK’ya şikâyet başvurusu yapılması, yatırımcının zararının Kurul tarafından doğrudan ödenmesi sonucunu doğurmaz.

 

BANKAYA KARŞI DAVA AÇILMASI MÜMKÜN MÜDÜR?

 

Tasfiye işlemlerini yürüten bankanın görevlendirilmiş olması, bankanın yatırımcının bütün zararlarından otomatik olarak sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Bankaya karşı bir talepte bulunulabilmesi için bankanın hangi sıfatla hareket ettiği ve hangi yükümlülüğü ihlal ettiği belirlenmelidir.

Örneğin, tasfiye sürecinde bankanın kendisine verilen görevleri hukuka aykırı yürüttüğü, yatırımcı hesabındaki kayıtları hatalı tuttuğu veya kendisine ait ayrı bir yükümlülüğü ihlal ettiği ileri sürülüyorsa, bu iddialar ayrıca incelenebilir.

Buna karşılık, yalnızca bankanın tasfiye yetkilisi olarak atanmış olması, fonun geçmişteki yatırım zararlarının tamamını bankanın karşılaması gerektiği sonucunu doğurmaz.

 

CEZA SORUŞTURMASI

Fon yönetiminde veya sermaye piyasası işlemlerinde suç şüphesi doğuran somut olgular varsa, Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması mümkündür.

Olayın niteliğine göre sermaye piyasası araçlarının fiyatlarını, değerlerini veya yatırımcı kararlarını etkileyen hukuka aykırı işlemler ile güveni kötüye kullanma gibi suç tiplerinin koşulları incelenebilir.

Ancak suç duyurusunda bulunulması ile yatırımcının özel hukuk alacağının tahsil edilmesi aynı şey değildir. Ceza soruşturması ve tazminat davası farklı amaçlara ve koşullara sahiptir.

Bir kişi veya şirket hakkında soruşturma yürütülmesi de tek başına suçun işlendiğinin kesinleştiği anlamına gelmez.

 

SONUÇ OLARAK;

 

Yatırım fonu tasfiyesinden etkilenen yatırımcılar bakımından başlıca hukuki yollar; tasfiye yetkilisine ve ilgili kuruluşa yazılı başvuru, SPK'ya şikayet, koşulları varsa alacak veya tazminat davası ve suç şüphesi bulunan durumlarda suç duyurusudur. 

 

Yatırımcının hangi davayı, kime karşı ve hangi hukuki sebebe dayanarak açacağı; fon paylarının halen hesapta bulunmasına, önceden verilmiş iade talimatlarına ve ileri sürülen zararın kaynağına göre değişir.